op zoek naar een goed geluid.........
Akoestiek
Akoestiek is mogelijk het minst begrepen onderdeel van de
zoektocht naar een goede geluidsweergave, misschien ook wel omdat er op
dit vlak bijzonder veel soorten voodoo achtige oplossingen worden aangeboden.
Houten blokjes, metalen resonatoren, klankschaaltjes, om er maar een paar
te noemen.
De akoestiek van een ruimte wordt voor het grootste deel
bepaald door de afmetingen, bouwaard, dus materialen en constructie van
vloer, wanden en plafond, reflecties en nagalm/echo zijn hiervan een voorbeeld.
Verschillen hierin kunnen enorm zijn, een flat volledig opgebouwd uit
prefab betonelementen kan je het gevoel geven in een telefooncel te staan,
reflecties en echo's maken zelfs het voeren van een gesprek tot een vermoeiende
bezigheid, terwijl in een traditioneel gebouwd huis dit soort ongemakken
nauwelijks lijken voor te komen.
Daarnaast zijn er grote verschillen in de wijze waarop resonanties zich
openbaren, een huis met een houten vloer op balken kan heel heftig reageren
op lage frekwenties, zoals ook een losliggende parket vloer mee kan gaan
trillen met voortgebracht geluid.
Ook kunnen tussenwanden, deuren, meubelen en de inhoud van kasten mee
resoneren met bepaalde frekwenties voortgebracht door een weergave van
muziek in huis.
Veel van dit soort ongemakken zijn te voorkomen door redelijk simpele ingrepen, om te beginnen lijkt het voor de hand te liggen luidsprekers te kiezen die geen dieper laag produceren dan de gegeven luisterruimte kan verdragen, een simpele rekenmethode kan hier een indicatie opleveren.
Deel de snelheid van geluid - plm. 340 m/sec. - door de diepte van de luisterruimte, de uitkomst hiervan door twee gedeeld geeft de laagste frekwentie die probleemloos kan worden weergegeven.
Het karakter van het laag dat door een speaker wordt voortgebracht
is van grote invloed, bekend mag zijn dat gesloten systemen een puntiger,
sneller, dunner laag produceren dan een basreflex, ook open systemen en
panelen hebben een eigen karakter.
Mijn voorkeur gaat uit naar een snelle en daardoor beter gedetailleerde
laagweergave, zou willen stellen dat dit belangrijker is dan een zo diep
mogelijke laagweergave.
Reflecties en nagalm vormen het volgende grote probleem,
ook hier lijkt het zinnig te beginnen bij de luidspreker, door bijvoorbeeld
te kiezen voor een hoornsysteem wordt de uitstraling van de speakers beperkt,
in mijn geval 9o graden horizontaal en 65 graden in het verticale vlak,
met als gevolg dat de problematiek ontstaan door reflecties via wanden,
vloer en plafond sterk wordt verkleind.
Door inrichting/aankleding van de ruimte kan hierop eveneens invloed worden
uitgeoefend, vloerkleden, gordijnen, meubilair en wand/plafondbekleding
kunnen reflecties gunstig beïnvloeden.
Glaswanden en grote ramen zijn niet echt bevorderlijk voor een plezierige
akoestiek, gordijnen en boekenkasten daarentegen kunnen een bijzonder
positieve bijdrage leveren.
Opvallend kan worden genoemd dat heel erg veel wonderlijke
vindingen, apparaten en bijna kunstvoorwerpen, die een positieve invloed
op de akoestiek zouden moeten hebben wel te vinden zijn in het "
audiofiele " circuit, maar in het professionele omgaan met ruimte
en geluid niet lijken voor te komen.
Dit zou toch te denken moeten geven.
Nog een opvallend verschijnsel is dat in de professionele sfeer veel aandacht - vaak primair - wordt besteed aan de plafonds in een ruimte, terwijl dit relatief weinig aandacht krijgt in de audiofiele aanpak, het lijkt mij in elk geval een groot probleem, zeker het grootste reflecterende vlak in vrijwel elke ruimte.
Jammer genoeg zijn ook voor dit verschijnsel geen vaste
grootheden aan te geven, zo is het voor gesproken woord van groot belang
dat galm/echo zo klein mogelijk is waardoor de verstaanbaarheid toeneemt,
terwijl voor muziekweergave een bepaalde hoeveelheid galm weer heel belangrijk
is.
Zo heb ik bijvoorbeeld, ooit wonend in een betonnen doos in de Bijlmer,
bijzonder negatieve herinneringen aan het voeren van met name telefoongesprekken,
terwijl mbt. de weergave van muziek vrijwel geen bijzonder slechte ervaring
in mijn geheugen is achtergebleven.
Natuurlijk spelen hier zaken als smaak en gewenning een rol, terwijl de
soort muziek of de wijze waarop wordt geluisterd specifieke eisen kunnen
stellen.
Vele klassiekliefhebbers roemen de diffuse akoestiek van het concertgebouw,
terwijl anderen een voorkeur hebben voor de meer directe - heldere - akoestiek
in muziekcentrum Vredenburg voor de verbouwing, volstrekt onduidelijk
is hoe de vernieuwde zaal zal klinken.
Gezien oplossing van problemen in de weergave van muziek
in een ruimte vaak leidt tot ingrijpende maatregelen, lijkt het mij dus
van bijzonder groot belang bij de aanschaf van met name luidsprekers stil
te staan bij de effecten welken dezen in de luisterruimte zullen oproepen.
Elk probleem dat op deze wijze kan worden voorkomen behoeft geen corrigerende ingrepen.
Waarbij beslist moet worden opgemerkt dat vrijwel elke corrigerende ingreep óók effecten heeft op de gebieden waarin geen of minder problemen spelen, een oplossing kan dus nieuwe ellende veroorzaken, leidend tot een situatie waarin je steeds verder verwijderd raakt van hetgeen je zou willen bereiken.
4 januari 2011
Vragen/opmerkingen ? stuur een mailtje naar : elpee-at-xs4all.nl